HFVN – Sau khi đã định được ngân quỹ, bạn sẽ đi mua và tiến hành phối ghép các thiết bị trong bộ dàn sao cho tất cả phát huy được hết thiết bị tiềm tàng bên trong. Và một việc mà bất cứ ai “trót mê” hi-end cũng sẽ thực hiện sau khi đã xây dựng được dàn, đó là nâng cấp thiết bị với hi vọng chất lượng âm thanh ngày càng hoàn thiện hơn theo thời gian. Chúng ta sẽ lần lượt bàn luận từng vấn đề.

vienna-ayre
Phối ghép Vienna Acoutics (Áo) và Ayre Acoustics (U.S.A) từ lâu đã được chứng minh là một phối ghép hoàn hảo

PHỐI GHÉP DÀN
Trong quá trình đi nghe các bộ dàn hi-end, nhiều người nhận thấy rằng đôi khi chất lượng trình diễn của hệ thống giá vừa phải vẫn có thể cao hơn những hệ thống giá  “trên trời”. Chúng tôi cũng đã từng nghe những bộ dàn vừa phải (khoảng 3.000 USD) và thấy chúng có âm thanh vượt trội những bộ dàn có mức giá gấp 2-4 lần.

Lý do căn bản làm cho một số bộ dàn đắt tiền nghe kém các bộ dàn rẻ hơn chính là ở vấn đề phối nghép dàn. Phối ghép là nghệ thuật lựa chọn và kết nối các thiết bị sao cho chúng phù hợp nhất, bù đắp được cho nhau những khiếm khuyết về mặt âm thanh để tạo ra kết quả tổng quát cao nhất. Sự hỗ trợ, tương tác giữa mắt xích có vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra một hệ thống âm thanh thành công với chi phí hợp lý nhất.

pathosjpg1244303659

Muốn biết những thiết bị nào đi với nhau thì phù hợp, tốt nhất bạn hãy nghe một loạt các sản phẩm với các kiểu phối ghép khác nhau. Để nghe thử, đòi hỏi bạn phải dành một khoảng thời gian đáng kể. Ngoài ra, bạn cũng nên tham khảo ý kiến của bạn bè, các chuyên gia, những người nghe giàu kinh nghiệm….để có được những chỉ dẫn tổng quát. Và quan trọng hơn cả là dựa vào chính đôi tai của mình để tìm ra cách phối ghép tốt nhất.

Về nguyên tắc, bạn có thể tham khảo được rất nhiều thông tin hữu ích từ những người bán hàng tại các cửa hàng điện tử- điện máy. Tiếc thay, hiện nay số người bán hàng có kiến thức, kinh nghiệm và sự trung thực không nhiều. Một số người bán hàng thường chỉ ca ngợi những sản phẩm mà cửa hàng họ đang bán, do đó các thông tin đưa ra có thể mang tính định kiến hoặc thiên lệch. Nếu tìm được nhưng người bán hàng trung thực và có uy tính, những lời khuyên của họ thực sự rất có giá trị.

Nguồn thông tin quan trọng mà bạn nên tham khảo là các tạp chí. Các bài bình luận về sản phẩm trong những tạp chí này đôi khi cũng nêu tên của những thiết bị đi kèm để kiểm tra. Chẳng hạn bài viết về loa có thể cung cấp cả thông tin về khả năng trình diễn của loa khi phối ghép với ba hoặc bốn loại ampli khác nhau. Người viết bài sẽ mô tả đặc trưng âm thanh của từng cách phối ghép, giúp người đọc biết ampli nào sẽ hợp tác tốt vơi chiếc loa đó. Quan trọng hơn là những mô tả và đánh giá về chất lượng âm thanh còn có thể gợi ý cho bạn biết loại ampli nào (bán dẫn, điện tử, kết cấu mạch điện, đặc điểm âm thanh…) hợp với chiếc loa đó nhất.
Nếu có những bạn bè cùng đam mê đồ âm thanh, một cách thử nghiệm rất hiệu quả là đề nghị họ cho bạn ghép thử thiết bị vào bộ dàn của họ. Ví dụ bạn định mua một chiếc ampli second-hand, bạn đến có thể mang đến nhà vài người bạn, ghép vào các hệ thống sẵn có khác nhau. Chỉ qua một vài lần thử nghiệm như thế, chắc chắn bạn sẽ có được những kết luận bổ ích.

pathoslogosfront

LẮP ĐẶT BỘ DÀN
Việc lắp đặt sắp xếp hệ thống hi-fi trong phòng nghe của bạn có ý nghĩa rất lớn đối với chất lượng trình diễn âm thanh của bộ dàn. Nó đòi hỏi người thực hiện phải có kỹ năng nghe thật tốt, có sự kiên trì thử nghiệm để khai thác tối đa khả năng âm thanh của mỗi bộ dàn. Bạn sẽ thấy rất thú vị khi chúng ta có thể biến đổi âm thanh của hệ thống chỉ bằng vài thao tác di chuyển vị trí của các thiết bị mà chẳng mất thêm đồng nào.

Tất cả công việc setup hệ thống nảy dựa vào thành phần căn bản nhất cùa bộ dàn-đó là loa, mà cụ thể là vị trí đặt loa. Khi bạn đã tìm được chỗ đứng thích hợp cho cặp loa, bạn có thể tinh chỉnh các thiết bị khác để đạt được kết quả tối ưu.

Dưới đây là một số điều lưu ý khi bạn lắp đặt hệ thống:

  • Chỉnh cho loa và ghế ngồi nghe nhạc ở vị tí lý tưởng (2 loa hơi quay vào trong, vị trí ngồi cân đối trên trục giữa 2 loa) để bạn cảm nhận được chất lượng trình diễn tối ưu của hệ thống.
  • Xử lý tốt âm học phòng nghe. Công việc này sẽ  mang lại hiệu quả rất lớn cho khả năng trình diễn của dàn.
  • Không bao giờ để dây tín hiệu gần dây nguồn. Nếu bắt buộc phải vậy, nên đặt chúng vuông góc nhau, tránh đi song song.
  • Tách biệt dây tín hiệu digital (giữa CD transport và bộ DAC) và dây tín hiệu analog.
  • Tắt hết các thiết bị digital khi nghe đĩa than (LP)
  • Dây tín hiệu và dây loa càng ngắn càng tốt, nhưng khoảng cách giữa dây bên trái và bên phải nhất thiết phải bằng nhau.
  • Đặt các thiết bị ở nơi thông thoáng. Nhiệt độ cao sẽ làm giảm tuổi thọ của chúng.
  • Đảm bảo mối liên kết giữa dây loa và chốt tiếp xúc luôn chắc chắn.
  • Vệ sinh các ổ cắm, tiếp điểm định kỳ.
  • Giữ khoảng cách hợp lý giữa preampli và ampli công suất. Các bộ biến áp lớn trong ampli công xuất có thể gây âm nhiễm với tần số 50Hz. Với preampli có tầng phono bên trong hoặc tách rời ra ngoài, hiệu ứng này còn nghiêm trọng hơn.
  • Để thiết bị trên chân hoặc giá đỡ chắc chắn. Nếu không sự rung động sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng âm thanh, đặc biệt là đầu đĩa than. Mua một vài tấm đá xẻ, dày 2-3 cm rộng bằng nắp máy, đặt bên dưới và trên nắp đầu CD, preampli, ampli… để tăng cường độ ổn định cho các thiết bị này.
  • Không nên dùng đèn neon hay các thiết bị chỉnh độ sáng cho đèn dây tóc loại chất lượng thấp trong phòng nghe nhạc. Thiết bị này gây ra rất nhiều tạp âm trong dây điện xoay chiều, và nó sẽ theo dây nguồn đi vào các thiết bị nếu bạn không có bộ lọc nguồn.
  • Hãy thử nghiệm với bộ lọc điện (AC power filter). Có bộ mang đến cải thiện lớn cho bộ dàn này, nhưng lại chẳng cải thiện gì cho bộ dàn khác. Bạn hãy nghe cẩn thận trước khi mua
  • Thử dùng các thiết bị phụ trợ như chân đỡ, dây nguồn cao cấp.

Khi đã mua đồ về, lắp đặt xong, và thưởng thức âm thanh của bộ dàn một thời gian dài, đến một lúc nào đó, có thể bạn laị không bằng lòng với chất lượng hiện có của dàn. Đây là lúc bạn nên nghiên cứu đến chuyện nâng cấp nó.

NÂNG CÂP THIẾT BỊ
Nhiều người “nghiền” âm thanh thường nâng cấp hệ thống bằng cách nâng đời thiết bị. Bí quyết để nâng đời thiêt bị. Bí quyết để cải thiện chất lượng một cách hiệu quả, tiết kiệm là thay thế thiết bị “yếu” nhất trong dàn. Ví dụ, bạn sẽ không thể đánh giá được khả năng của bộ DAC mới mua nếu đầu lọc và ampli nối với nó trình diễn quá nghèo nàn. Và ngược lại, một chiếc ampli tiếng sạch và trong trẻo khi dùng với một thiết bị nguồn digital chơi vừa cứng, vừa thô thì nó sẽ thể hiện đúng chất âm thanh như vậy của thiết bị nguồn.

wp9ccd0577_05

Tóm lại, chất lượng của các mắt xích trong hệ thống cần được cân đối ở mức tương đương nhau. Nên tránh sự đầu tư chênh lệch thái quá.

Quyết định thiết bị nào cần được nâng cấp trước là việc rất khó. Đây là lúc sự tư vấn của những người nghe thưc sự có kinh nghiệm, các chuyên gia đồ hi-end là rất quý giá. Họ có thể chỉ cho bạn thiết bị nào cần được nâng cấp. Còn một cách khác là mượn thiết bị của bạn bè về nghe thử xem chất lượng của nó ở nhà mình ra sao. Bạn hãy chú ý xem thiết bị nào tạo ra  nhưng biến chuyển lớn nhất cho âm thanh. Ngoài ra, bạn cũng nên tham khảo các tạp chí âm thanh…để biết được chất lượng cùa các thiết bị đang sử dụng. Chất lượng âm thanh tổng thể được quyết định bởi thiết bị “yếu” nhất trong cả bộ dàn. Vì thế, điểm mấu chốt trong việc nâng cấp một hệ thống  hi-fi là loại bỏ những thiết bị làm suy giảm mạnh nhất chất lượng trình diễn của hệ thống và thay thế nó bằng những thiết bị tôt hơn, có khả năng thể hiện âm thanh trung thực hơn. Định hướng này sẽ giúp bạn cải thiện tốt chất lượng ân thanh, và sử dụng một cách hiệu quả số tiền bạn bỏ ra.

Khi nâng cấp từng thiết bị trong dàn, bạn sẽ dần dần nhận ra có những mắc xích trước kia bạn nghĩ là hoạt động rất ổn, nhưng thật ra nó vẫn có những lỗi mà  bạn không hề hay biết. Bước nâng cấp tiếp theo lại sẽ là xác định khâu yếu nhất trong hệ thống, để rồi thay thế nó. Và công việc này sẽ dễ dàng trở thành một quá trình khám phá – thưởng thức liên tục không ngừng…

phoca_thumb_l_hi-end-show-2009.jpg
Nghe thử các thiết bị tại các kỳ triển lãm cũng là một cách thử nghiệm để tìm xem thiết bị nào phù hợp với sở thích của mình

Khi nâng cấp thiết bị, ngoài việc đến các cửa hảng mua đồ mới, nhiều người chơi âm thanh không riêng gì ở Việt Nam, mà ngay tại các nước có kinh tế phát triển cũng có một phương án khác- đó là trưng dụng đồ second-hand. Đây là công việc đòi hỏi sự khôn khéo và hiểu biết nhất định của người chơi. Các thiết bị đã qua sử dụng khi bán đi, thường được giảm giá nhiểu so với giá ban đầu của nó. Và đây cũng chính là sức hút của đồ cũ với nhiều  người chơi đồ âm thanh. Vì giá thấp, nên họ có cơi hội mua được các thiết bị chất lượng cao với chi phí rẻ. Hơn nữa, người bán đồ second- hand có thể cho phép bạn nghe thử sản phẩm trong một thời gian. Một lợi thế của đồ second-hand cao cấp là không bị mất giá nhiều lắm khi bán lại. Sau thời gian sử dụng, cần nâng cấp, bạn vẫn có thể bán lại mà không bị “chiết khấu” quá nhiều như hàng mới.

Có hai cách mua đồ second-hand. Một là tại các cửa hàng kinh doanh đồ hi-end cũ, hai là từ những cá nhân nào đó. Bên cạnh cái lợi của đồ second-hand là bạn có thể mua được món đồ chất lượng cao với giá rẻ, thì thị trường đồ second-hand lại luôn tiềm ẩn những rủi ro với người mua.

wpe87a93a1_05

Những rủi ro ấy là gì? Thứ nhất, chẳng có gì đảm bảo là máy mua về sẽ hoạt động tốt. khi bạn đi mua, chẳng dễ gì kiểm tra một cách cặn kẽ được nên nhiều khi có những lỗi không xuất đầu lộ diện trong lần kiểm tra chóng vánh này.

Thứ hai, sản phẩm second-hand có thể đã quá cũ, nếu không có nhiều kinh nghiệm, bạn sẽ rất khó biết nó cũ đến độ nào, nhất là sau khi hàng đã được qua bàn tay “chăm sóc” của những “chuyên viên thẩm mỹ” điêu luyện. Thứ ba, các sản phẩm mua qua con đường này phần lớn không có bảo hành. Cuối cùng, nếu mua của cá nhân, bạn phải hỏi người bán vì sao không muốn dùng sản phẩm đó nữa. Thông thường, người yêu nhạc sẽ bán những thiết bị khiến họ không hài lòng khi nghe nhạc hoặc khi nó không phối hợp được với hệ thống củ họ. Nếu bạn thấy có nhiều người cùng bán đi một loại sản phẩm, hãy dè chừng. Đó là dấu hiệu sản phẩm đó có nhược điểm căn bản về âm thanh. Cuối cùng, nếu bạn mua đồ second-hand, bạn sẽ không có cơ hội để hưởng các chế độ từ chính hãng bão hành, dịch vụ hậu mãi …

Tóm lại, tỉnh táo, thận trọng khi chơi đồ hi-end cũ là điều chúng tôi khuyên các bạn bởi lúc này chúng có thể là “của trời cho” nhưng khi khác cũng có khi là những “cơn ác mộng” nếu ta không phát hiện ra những “cái bẫy” bên trong.

Theo Tạp Chí Nghe Nhìn